STOWARZYSZENIE DOLINA KARPIA

---

Stowarzyszenie Dolina Karpia
ul.Rynek 2
32-640 Zator
tel/fax : (33) 841 05 84
adres e-mail: biuro@dolinakarpia.org

---

---

---

- metoda pozwalająca przeanalizować atuty i słabości regionu/przedsiębiorcy/sektora/gospodarki wobec szans i zagrożeń stwarzanych przez otoczenie. Skrót SWOT pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strengths (mocne strony), weaknesses (słabe strony), opportunities (szanse), threats (zagrożenia).

- ogół działań, poprzez które uzyskuje się niezależną ocenę funkcjonowania instytucji, legalności, gospodarności, celowości, rzetelności; audyt jest zazwyczaj wykonywany przez odrębną komórkę, podporządkowaną bezpośrednio kierownikowi instytucji lub przez firmę zewnętrzną.

- osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która korzysta z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu.

- osoba, instytucja lub środowisko (grupa społeczna) bezpośrednio korzystająca z wdrażanej pomocy.

- jest narzędziem planowania i zarządzania projektem od strony finansowej. Wyraża w kategoriach finansowych cele, środki i sposoby realizacji projektu. Wskazuje źródła pochodzenia funduszy przeznaczonych na finansowanie projektu. Rodzaje budżetów:

budżet w układzie rodzajowym - pokazuje wydatkowanie środków w ramach projektu z punktu widzenia rodzajów kosztów (np. wynagrodzenia, podróże, materiały, itd.)

budżet w układzie zadaniowym - pokazuje wydatkowanie środków w ramach projektu ze względu na realizowane zadania (np. opracowanie materiałów, przeprowadzenie szkolenia, ocena itd.)

- określenie w fazie wstępnej przygotowania projektu, planowanych efektów, jakie ma przynieść dane działanie.

- cele służące osiągnięciu spójności społeczno-gospodarczej Unii Europejskiej.

- dokumenty w postaci programów lub planów rozwoju, opracowywane dla potrzeb wydatkowania środków wstępnie przyznanych (alokowanych) danemu obszarowi lub sektorowi przez Komisję Europejską w ramach Funduszy Strukturalnych. Określają m.in. cele i główne kierunki wydatkowania środków na podstawie analizy aktualnej sytuacji i trendów rozwojowych danego obszaru lub sektora, kryteria i sposoby realizacji konkretnych projektów, osoby i instytucje odpowiedzialne za wykonanie określonych zadań oraz szacowaną wielkość i rozbicie środków z uwzględnieniem współfinansowania ze wszystkich osiągalnych źródeł budżetowych. Do dokumentów takich zaliczamy sektorowe programy operacyjne oraz Narodowy Plan Rozwoju.

- efektami projektu są:

produkty: wszystkie materialne produkty i usługi powstałe bezpośrednio w efekcie realizacji projektu, to co "wyprodukujemy" w ramach projektu np. liczba szkoleń zorganizowanych w projekcie

rezultaty: jakie zmiany zajdą w wyniku realizacji projektu w odniesieniu do celów projektu, korzyści odbiorców - mogą być ilościowe i jakościowe np. zwiększenie zatrudnienia o x% to rezultat ilościowy

oddziaływanie: wpływ na zmiany społeczne w danym środowisku.

- EFRROW, został ustanowiony w 2005 r. rozporządzeniem Rady (WE) nr 1290/2005. Jego zadaniem jest promocja zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich we Wspólnocie, uzupełniającą politykę rynkową i politykę wspierania dochodów w ramach wspólnej polityki rolnej, politykę spójności i wspólna politykę rybołówstwa. Instrumenty Programu podzielone są na osie, których realizacja ma przyczynić się do osiągnięcia następujących celów:

poprawa konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji

poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami

poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej.

W wyniku powołania EFRROW nastąpiło połączenie dotychczasowych instrumentów finansowych rozwoju obszarów wiejskich, realizowanych obecnie w dwóch programach - Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) i Sektorowym Programie Operacyjnym Rolnictwo SPO, w jeden spójny Program. Jednocześnie, dotychczasowa Inicjatywa Wspólnotowa LEADER+, która wymagała odrębnych dokumentów programowych, została włączona do programów rozwoju obszarów wiejskich. Nastąpiło także oddzielenie polityki rozwoju obszarów wiejskich od polityki spójności (FS).

- jeden z funduszy strukturalnych, powołany w 1975 roku jako reakcja na coraz głębsze rozbieżności w rozwoju regionów (spowodowane kryzysem gospodarczym i przystąpieniem do UE Wielkiej Brytanii i Irlandii). Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ma na celu przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych we Wspólnocie poprzez udział w rozwoju i dostosowaniu strukturalnym regionów opóźnionych w rozwoju oraz w przekształcaniu upadających regionów przemysłowych. Działalność Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego koncentruje się na następujących dziedzinach:

1. Inicjatywach na rzecz rozwoju lokalnego oraz zatrudnienia, jak też działalności średnich i małych przedsiębiorstw.
2. Wspieraniu rentownych inwestycji produkcyjnych umożliwiających tworzenie lub utrzymywanie trwałego zatrudnienia.
3. Infrastrukturze.
4. Rozwoju turystyki oraz inwestycji w dziedzinie kultury.
5. Ochronie i poprawie stanu środowiska.
6. Rozwoju społeczeństwa informacyjnego.

- powstał w 1964 roku na mocy Traktatów Rzymskich. Zajmuje się wspieraniem przekształceń struktury rolnictwa oraz wspomaganiem rozwoju obszarów wiejskich. EFOiGR składa się z dwóch sekcji:

1. Sekcji Gwarancji, która finansuje wspólną politykę rolną.
2. Sekcji Orientacji, która wspiera przekształcenia w rolnictwie w UE i jest funduszem strukturalnym.

- jeden z funduszy strukturalnych, który powstał w 1957 roku, kiedy sześć krajów podpisujących Traktat Rzymski powołało Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG), a wraz z nią Europejski Fundusz Społeczny (EFS). Od tamtej chwili EFS jako pierwszy fundusz strukturalny Wspólnot Europejskich wspiera działania krajów członkowskich Unii Europejskiej w dziedzinie polityki zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich.

- oszacowanie oddziaływania pomocy strukturalnej Wspólnoty w odniesieniu do celów oraz analiza jej wpływu na specyficzne problemy strukturalne. Jest narzędziem służącym usprawnieniu zarządzania projektem. Ewaluacja to okresowa ocena efektywności, skuteczności, oddziaływania, trwałości i zgodności projektu w kontekście założonych celów.

- jeden z funduszy strukturalnych, który powstał w 1993 roku w ramach reformy funduszy strukturalnych. Wspiera restrukturyzację rybołówstwa państw członkowskich. Za pośrednictwem FIWR finansowane są inicjatywy w następujących dziedzinach:

rozwój hodowli ryb

rozwój infrastruktury portów rybackich oraz ich wyposażenie w niezbędne zaplecze i urządzenia

restrukturyzacja i unowocześnienie floty rybackiej oraz metod połowu i przetwarzania ryb

podnoszenie konkurencyjności produktów rybnych i ich promowanie na rynku.

- szeroko pojęte działania mające na celu pozyskanie środków finansowych na realizację zamierzonych projektów.

- jest instrumentem polityki strukturalnej Unii Europejskiej, lecz nie zalicza się do funduszy strukturalnych. Pomoc z Funduszu Spójności ma zasięg krajowy, a nie regionalny jak w przypadku funduszy strukturalnych. Celem nadrzędnym funduszu jest wzmacnianie spójności społecznej i gospodarczej Unii poprzez finansowanie dużych projektów tworzących spójną całość w zakresie ochrony środowiska i infrastruktury transportowej. Fundusz Spójności współfinansuje przede wszystkim projekty służące rozwojowi infrastruktury publicznej. Pomiędzy projektami z zakresu ochrony środowiska i infrastruktury transportowej musi być zachowana równowaga podziału funduszy, która została ustanowiona na poziomie 50% dla każdego sektora. Środki Funduszu Spójności są kierowane do państw członkowskich, w których produkt narodowy brutto (PNB) na jednego mieszkańca jest niższy niż 90% średniej w państwach Unii Europejskiej, oraz w których opracowany został program zmierzający do spełnienia kryteriów konwergencji ustalonych w art. 104 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

- zasób finansowy Unii Europejskiej umożliwiający pomoc w restrukturyzacji i modernizacji gospodarki krajów członkowskich drogą interwencji w kluczowych sektorach i regionach (poprawa struktury). Na fundusze strukturalne składają się: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Społeczny (EFS), Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa (FIWR).

- to dobrowolna i otwarta koalicja liderów z różnych sektorów życia publicznego (samorządy, przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe, instytucje państwowe, szkoły, uczelnie, mieszkańcy niezorganizowani formalnie i inni), którzy wspólnie przygotowują i realizują praktyczne długofalowe działania na rzecz rozwiązywania problemów gospodarczych, społecznych i ekologicznych oraz wspólnie monitorują ich wyniki i którzy działają na szczeblu ponadgminnym.

- jest narzędziem planowania, kontroli /monitorowania i zarządzania. Harmonogram jest to spis etapów w projekcie, który pokazuje, ilustruje wszystkie zadania do wykonania z przypisanym czasem ich realizacji.
Budowa sekwencji czynności:

podzielić projekt na zasadnicze działania /zadania

ustalić czas trwania poszczególnych działań

ustalić kolejność działań.

- inicjatywy lokalne są jednym z instrumentów polityki regionalnej UE. Zgodnie z zasadą subsydiarności ich celem jest pobudzenie społeczności lokalnych i zwiększenie zaangażowania władz lokalnych w rozwój społeczno-gospodarczy regionu. Jednym z rodzajów lokalnych inicjatyw są lokalne pakty na rzecz zatrudnienia, w ramach których podejmowane są działania na rzecz lokalnego rynku pracy.

- działania podejmowane przez Grupę Partnerską, przy współpracy partnerów z różnych sektorów - publicznego, prywatnego, pozarządowego.

- programy finansowane z funduszy strukturalnych, mające na celu rozwiązanie problemów występujących na terenie całej Unii Europejskiej. Liczba i charakter Inicjatyw Wspólnotowych ulegają zmianom w zależności od zidentyfikowanych problemów mających wpływ na funkcjonowanie Unii Europejskiej, np. LEADER.

- zdolność przedsiębiorstw do tworzenia i wdrażania innowacji oraz faktyczna umiejętność wprowadzania nowych i zmodernizowanych wyrobów, nowych lub zmienionych procesów technologicznych lub organizacyjno-technicznych.

- jedna lub kilka instytucji lub organów krajowych, regionalnych lub lokalnych, wyznaczonych przez państwo członkowskie w celu przygotowania i przedkładania wniosków o płatności oraz otrzymywania płatności z Komisji.

Rolę Instytucji Płatniczej dla całego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-20013) pełni Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).

Do zadań ARiMR jako agencji płatniczej między innymi należy dokonywanie płatności na rzecz beneficjentów ze środków RROW 2007-2013 oraz ich księgowanie, przeciwdziałanie, wykrywanie i informowanie o nieprawidłowościach. Agencja płatnicza delegowała innym podmiotom zadania w zakresie przyjmowania wniosków o płatność, kontroli administracyjnej wniosków o płatność, kontroli na miejscu oraz zatwierdzania płatności.
http://www.arimr.gov.pl/ przy ARiMR

- instytucja, do której Instytucja Zarządzająca (IZ) deleguje część funkcji związanych z zarządzaniem, kontrolą i monitorowaniem Programu Operacyjnego albo strategii wykorzystania Funduszu Spójności, odnoszącą się do priorytetu, działania albo projektu.

- jest to jednostka finansów publicznych odpowiedzialna za zlecanie beneficjentowi (końcowemu odbiorcy) realizacji projektu.

Rolę Instytucji Wdrażającej dla projektów: Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej oraz Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw realizowanych w ramach działania Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju pełni Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).

Rolę Instytucji Wdrażającej dla działań: Wdrażanie projektów współpracy i Funkcjonowanie lokalnej grupy działania oraz dla projektów Odnowa i rozwój wsi i Małe projekty realizowanych w ramach działania Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju pełni Samorząd Województwa (SW).
http://www.arimr.gov.pl/ - przy ARiMR http://www.malopolskie.pl/Urzad/Informacje/ - przy Samorządzie Województwa

- instytucja lub organ administracji publicznej, wyznaczony przez państwo członkowskie, odpowiedzialny za zarządzanie programem operacyjnym. Do podstawowych funkcji IZ należą:

1. Zapewnienie zgodności wyboru operacji do finansowania z kryteriami wyboru projektów dla programu.
2. Zapewnienie prowadzenia kontroli programu operacyjnego, w tym w szczególności przygotowanie planu kontroli systemowych oraz zatwierdzenie planów kontroli innych instytucji.
3. Dokonywanie oceny postępów realizacji programu na podstawie sprawozdania rocznego.
4. Przygotowywanie, we współpracy z Instytucjami Pośredniczącymi, raportów o nieprawidłowościach oraz przekazywanie ich do odpowiednich instytucji.

Funkcję Instytucji Zarządzającej odpowiedzialnej za ogólną koordynację i zarządzanie Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013) pełni Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W ramach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zadania Instytucji Zarządzającej wypełnia Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich.
http://www.minrol.gov.pl - przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi

- do kategorii kosztów realizacji projektu zalicza się:

koszty osobowe (wynagrodzenie personelu projektu zatrudnionego na podstawie umów o pracę, umów cywilno-prawnych itp.)

koszty operacyjne (podróże, zakup/wynajem sprzętu, produkcji, bieżące, administracyjne, inne)

koszty podwykonawców (eksperci zewnętrzni, druk, tłumaczenia, inne).

- powoływany jest dla celów oceny i nadzorowania danego programu operacyjnego. Jego zadaniem jest m.in. zatwierdzanie kryteriów wyboru projektów, akceptowanie uzupełnienia programu, okresowe badanie postępu w zakresie osiągnięcia szczegółowych celów określonych w programie i uzupełnieniu programu. W skład komitetu monitorującego wchodzą przedstawiciele strony rządowej, strony samorządowej oraz przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych.

- mechanizmy i środki zapewniające prawidłowe funkcjonowanie procesu gromadzenia i dysponowania publicznymi środkami krajowymi i wspólnotowymi.

- koszty, których poniesienie jest merytorycznie uzasadnione i które spełniają kryteria kwalifikacji wyznaczone przez instytucję zarządzającą. Są kosztami związanymi bezpośrednio z projektem, rzeczywiste i uzasadnione, poniesione w okresie trwania umowy, zgodne z zasadami Programu.

- koszty bezpośrednio związane z przygotowaniem i realizacją projektu np. przygotowania dokumentacji technicznej projektu, opłat za patenty i licencje, badań lub analiza czy sprawowania nadzoru inwestorskiego lub autorskiego.

- łączny koszt planowanych działań lub operacji, z uwzględnieniem kosztów kwalifikowalnych oraz pozostałych (niespełniających kryterium kwalifikowalności).

- określony zestaw wymogów formalnych i merytorycznych, zawartych w programie uzupełniającym, które muszą spełnić projekty, aby uzyskać dofinansowanie ze środków pomocowych. W przypadku Funduszy Strukturalnych kryteria wyboru projektów formułowane są przez instytucję zarządzającą, a następnie aprobowane przez Komitet Monitorujący.

- spełnienie przez koszty działań lub operacji określonych warunków do których należą: (1) zgodność z wymogami Funduszu, z którego miałaby pochodzić pomoc; (2) spójność planowanych działań lub operacji z zatwierdzonym programem operacyjnym.

- spełnienie przez wydatki poniesione w ramach programu lub projektu określonych warunków co do ich współfinansowania z funduszy pomocowych.

- europejski program wspierający społeczności, które stawiają na współpracę partnerską. W Polsce Leader jest częścią Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013) jako oś 4 tego programu. Celem osi 4 Leader jest przede wszystkim budowanie kapitału społecznego poprzez aktywizację mieszkańców oraz przyczynianie się do powstawania nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich, a także polepszenie zarządzania lokalnymi zasobami i ich waloryzacja, w skutek pośredniego włączenia lokalnych grup działania w system zarządzania danym obszarem. Leader jest podejściem przekrojowym, które ma przyczynić się do aktywizacji społeczności wiejskich poprzez włączenie partnerów społecznych i gospodarczych do planowania i wdrażania lokalnych inicjatyw. Jest także oddolnym partnerskim podejściem do rozwoju obszarów wiejskich, realizowanym przez lokalne grupy działania (LGD), polegającym na opracowaniu przez lokalną społeczność wiejską lokalnej strategii rozwoju (LSR) oraz realizacji wynikających z niej innowacyjnych projektów łączących zasoby ludzkie, naturalne, kulturowe, historyczne, itp., wiedzę i umiejętności przedstawicieli trzech sektorów: publicznego, gospodarczego i społecznego. Przedstawiciele tych sektorów tworzą partnerstwo zwane lokalną grupą działania, które jest reprezentatywne dla obszaru objętego LSR.

- partnerstwo trójsektorowe składające się z przedstawicieli sektora publicznego, gospodarczego i społecznego (na poziomie decyzyjnym partnerstwa przynajmniej 50% stanowią partnerzy gospodarczy i społeczni, w tym przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności: rolnicy, kobiety wiejskie, młodzi ludzie oraz ich stowarzyszenia). Struktura organizacyjna LGD zapewnia rozdzielenie funkcji zarządczej od decyzyjnej. LGD przygotowuje i wdraża lokalną strategię rozwoju (LSR) określającą kierunki rozwoju danego obszaru.

- dokument opracowywany i uchwalany przez Lokalną Grupę Działania (LGD) określający kierunki rozwoju danego obszaru. Obszar objęty LSR jest spójny i obejmuje zgodnie z przyjętą definicją obszarów wiejskich, miejscowości znajdujące się w granicach administracyjnych: gmin wiejskich, gmin miejsko-wiejskich, z wyłączeniem miast liczących powyżej 20 tys. mieszkańców zameldowanych na pobyt stały, gmin miejskich, nie większych niż 5 tys. mieszkańców zameldowanych na pobyt stały. Obszar, na którym jest realizowana LSR, liczy co najmniej 10 tys. i nie więcej niż 150 tys. mieszkańców.
Lokalna Strategia Rozwoju obszaru Dolina Karpia

- jedno z działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013(PROW 2007-2013), którego celem jest umożliwienie mieszkańcom obszaru objętego Lokalną Strategią Rozwoju (LSR) realizację projektów przyczyniających się poprawy jakości życia, zachowania i wykorzystania zasobów dziedzictwa przyrody i kultury oraz wzmocnienia lokalnego kapitału społecznego na obszarze objętym LSR.
Małe projekty

- proces systematycznego zbierania i analizowania ilościowych i jakościowych informacji na temat wdrażania projektu w ujęciu finansowym (budżet) i rzeczowym (zadania do realizacji, cele, wskaźniki).

Efektywny monitoring jest gwarantem zgodności realizacji zaplanowanych działań z wcześniej przyjętymi założeniami. Monitoring obejmuje:

zgodność czasową projektu (czy realizujemy zadania zgodnie z harmonogramem?)

zgodność z budżetem projektu (czy nie przekraczamy poszczególnych kategorii budżetowych oraz czy wydatkujemy w odpowiednim czasie?)

postęp realizacji wskaźników projektu (czy w projekcie uczestniczy tylu beneficjentów, ilu zaplanowaliśmy; czy przeprowadzaliśmy właściwą liczbę szkoleń?)

zgodność realizacji projektu z celami (czy realizujemy wszystkie cele projektu?)

zgodność realizacji zaplanowanych działań z zapisami we wniosku (czy nie pomijamy pewnych kwestii przewidzianych do realizacji?).

- jedno z działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013), którego celem jest wpływ na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz promowanie obszarów wiejskich: umożliwienie rozwoju tożsamości społeczności wiejskiej, zachowanie dziedzictwa kulturowego i specyfiki obszarów wiejskich oraz wpłynięcie na wzrost atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej obszarów wiejskich.
Odnowa i rozwój wsi

- wieloletni okres planowania budżetów Wspólnoty Europejskiej. Okres obowiązywania dokumentów programowych, stanowiących podstawę do ubiegania się o wsparcie ze strony Komisji Europejskiej. Zgodnie z zapisami konstytucji Wspólnoty Europejskiej liczy 5 lub więcej lat.

- włączenie w proces podejmowania decyzji i ich realizację odpowiednich szczebli władz wspólnotowych i krajowych, jak również instytucji i środowisk regionalnych oraz lokalnych najlepiej znających potrzeby i możliwości swego regionu.

- określona wielkość środków w ramach pomocy finansowej, wypłacana przez Komisję Europejską do instytucji płatniczej na podstawie wniosku o płatność.

- płatność dokonywana w trakcie realizacji programu operacyjnego lub projektu stanowiąca określoną transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej.

- płatność dokonywana przez Komisję Europejską na rzecz instytucji płatniczej po podjęciu zobowiązania finansowego na pokrycie wydatków związanych z pomocą. Płatność ta powinna wynosić 10% wartości środków w ramach pomocy.

- pomoc udzielana przez Państwo Członkowskie lub ze źródeł państwowych, w jakiejkolwiek formie, która narusza lub grozi naruszeniem konkurencji przez uprzywilejowanie niektórych przedsiębiorstw lub produkcji niektórych wyrobów w zakresie, w jakim wpływa ona negatywnie na wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi.

- oprocentowana pożyczka dla jednostek sektora finansów publicznych podchodząca z publicznych środków krajowych na finansowanie zadań realizowanych z udziałem publicznych środków wspólnotowych, udostępniana przed uzyskaniem refundacji wydatków ze strony Unii Europejskiej.

- to wyrób lub usługa, z którą utożsamiają się mieszkańcy regionu, produkowana w sposób niemasowy i przyjazny dla środowiska, z surowców lokalnie dostępnych. Produkt lokalny staje się wizytówką regionu poprzez wykorzystanie jego specyficznego i niepowtarzalnego charakteru oraz angażowanie mieszkańców w rozwój przedsiębiorczości lokalnej.

- dokument realizowany w ramach polityki strukturalnej państwa, przyjęty przez Radę Ministrów i Komisję Europejską, służący wdrażaniu Podstaw Wsparcia Wspólnoty, składający się z zestawienia priorytetów oraz wieloletnich działań, które mogą być wdrażane poprzez jeden lub kilka funduszy strukturalnych, jeden lub kilka innych dostępnych instrumentów finansowych oraz Europejski Bank Inwestycyjny.

- program realizowany w ramach Europejskiego Funduszu na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFPROW), którego realizacja ma przyczynić się do osiągnięcia celów ukierunkowanych na trzy zasadnicze problemy i wyzwania stojące przed obszarami wiejskimi:

ekonomiczne (niższy od przeciętnego dochód, starzenie się ludności wiejskiej)

środowiskowe (pro-środowiskowa rola rolnictwa i leśnictwa).

społeczne (wyższy od przeciętnego poziom bezrobocia, wykluczenie społeczne, niska dywersyfikacja rynku pracy oraz niska gęstość zaludnienia, co wpływa na gorszy dostępdo podstawowych usług).

Powyższym problemom zostały przyporządkowane trzy cele główne polityki rozwoju obszarów wiejskich:
Cel 1: Poprawa konkurencyjności gospodarstw rolnych poprzez ich restrukturyzację.
Cel 2: Poprawa stanu środowiska oraz krajobrazu poprzez racjonalną gospodarkę ziemią.
Cel 3: Poprawa warunków życia ludności wiejskiej i promocja dywersyfikacji działalności gospodarczej.

Każdemu z celów głównych polityki odpowiada oś priorytetowa obejmująca odpowiednie instrumenty polityki rozwoju obszarów wiejskich:

oś priorytetowa 1 (gospodarcza): wsparcie konkurencyjności sektora rolnego i leśnego

oś priorytetowa 2 (środowiskowa): zrównoważone gospodarowanie zasobami gruntów rolnych i leśnych,

oś priorytetowa 3 (społeczna): dywersyfikacja ekonomiczna obszarów wiejskich i podniesienie jakości życia na obszarach wiejskich.

Dodatkowo wyodrębniono tzw. podejście Leader w celu wzmocnienia inicjatywy oddolnej, wymiany najlepszych praktyk i aktywizacji społeczności obszarów wiejskich. Podejście Leader tworzy oś priorytetową 4, której zakres realizacji powinien głównie bazować na działaniach zdefiniowanych w ramach poszczególnych 3 osi priorytetowych.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013) oferuje 22 działania:

Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego:

Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie.

Ułatwianie startu młodym rolnikom.

Renty strukturalne.

Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów.

Modernizacja gospodarstw rolnych.

Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej.

Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa.

Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności.

Działania informacyjne i promocyjne.

Grupy producentów rolnych.

Oś 2 Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich:

Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

Program rolnośrodowiskowy (Płatności rolnośrodowiskowe).

Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne.

Odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy i wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych.

Oś 3 Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej:

Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej.

Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw.

Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej.

Odnowa i rozwój wsi.

Oś 4 Leader:

Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju.

Wdrażanie projektów współpracy.

Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja.

- to przedsięwzięcie prowadzące do osiągnięcia określonego wcześniej celu, przy użyciu trzech podstawowych zasobów, tj. czasu, zespołu i budżetu. Tak więc jest to sposób realizacji założonych w określonym czasie zadań służących osiągnięciu ustalonych celów przy wykorzystaniu dostępnych zasobów. W wyniku przeprowadzonego projektu powstaną rezultaty, czyli określone celem zmiany.
Rodzaje projektów:

miękkie: projekty opisujące inwestycje w infrastrukturę "miękką", tzw. inwestycje w człowieka - zmiana świadomości, zachowań, wzrost wiedzy, nabycie kwalifikacji itp.

twarde: projekty opisujące inwestycje w infrastrukturę "twardą" - wodociągi, kanalizacje, budynki, drogi itp.

mieszane: wykorzystujące w różnym stopniu oba rodzaje projektów.

- środki finansowe pochodzące z budżetu państwa oraz państwowych funduszy celowych, środki budżetów jednostek samorządu terytorialnego, środki innych jednostek sektora finansów publicznych, a także inne środki jednostek oraz form organizacyjno-prawnych sektora finansów publicznych.

- środki finansowe pochodzące z budżetu Wspólnoty Europejskiej, a w szczególności z Funduszy Europejskich.

- zwrot przez Komisję Europejską wydatków realizowanych w ramach pomocy - po ich poświadczeniu przez instytucję płatniczą. Refundacja wydatków dokonywana jest w postaci płatności okresowych lub salda końcowego.

- redystrybucja lub też rozdział pozyskanych środków finansowych pomiędzy jednostki, których dany projekt dotyczy.

- efekty/wskaźniki/rezultaty - mierniki za pomocą których będziemy mierzyć postęp w realizacji projektu. Wskaźniki powinny być:

trafne - dostosowane do charakteru projektu oraz oczekiwanych efektów

mierzalne - wyrażone w wartościach liczbowych, procentowych lub binarnie (TAK-NIE)

wiarygodne - niezależne, reprezentatywne i możliwe do łatwej weryfikacji

dostępne - łatwe do uzyskania.

- jedno z działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013), którego celem działania je różnicowanie działalności rolniczej w kierunku podejmowania lub rozwijania przez rolników, domowników i małżonków rolników działalności nierolniczej lub związanej z rolnictwem, co wpłynie na tworzenie pozarolniczych źródeł dochodów, promocję zatrudnienia poza rolnictwem na obszarach wiejskich.
Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

- programy operacyjne przygotowywane i zarządzane przez właściwe resorty centralne, realizujące zadania horyzontalne w odniesieniu do całych sektorów ekonomiczno-społecznych.

- jest dokumentem (planem), w którym analizuje się stan, planuje i wybiera najważniejsze kierunki działania organizacji.

- rata płatności przekazywana beneficjentowi przez instytucję płatniczą.

- jedno z działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013), którego celem jest wzrost konkurencyjności gospodarczej obszarów wiejskich, rozwój przedsiębiorczości i rynku pracy, a w konsekwencji - wzrost zatrudnienia na obszarach wiejskich.
Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw

- określona w umowie o dofinansowanie projektu albo decyzji część nakładów ponoszonych przez beneficjenta na jego realizację, niepodlegająca zwrotowi.

- standardowy formularz składany przez beneficjenta w celu uzyskania wsparcia ze środków pomocowych. Zakres informacji zawartych we wniosku obejmuje: informacje o instytucji zgłaszającej wniosek, informacje na temat projektu, charakterystyka działań podejmowanych podczas realizacji projektu, planowane rezultaty i wydatki, wymagane dokumenty w formie załączników.

- wniosek kierowany przez instytucję zarządzającą do instytucji płatniczej w celu dokonania okresowych płatności na rzecz beneficjentów.

- wspólnota, której celem jest stworzenie wspólnego rynku oraz unii gospodarczej i walutowej, a także dzięki wdrożeniu wspólnej polityki i działań, wspieranie w całym ugrupowaniu harmonijnego i zrównoważonego rozwoju działalności gospodarczej, wysokiego poziomu zatrudnienia i ochrony socjalnej, równości praw kobiet i mężczyzn, zrównoważonego i nie inflacyjnego wzrostu, wysokiego stopnia konkurencyjności i spójności gospodarczej, wysokiego poziomu ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego, podnoszenie standardu i jakości życia, gospodarczej i społecznej spójności oraz solidarności między państwami członkowskimi. Działania Wspólnoty są regulowane wspólnymi politykami, do których należą: Wspólna polityka rolna, Wspólna polityka handlowa, Wspólna polityka transportowa i polityka ochrony środowiska, Polityka regionalna i strukturalna WE, Unia gospodarcza i walutowa, Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa.

- umowy odpłatne zawierane między zamawiającym (jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, osobą prawną, inną państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej) a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane.

- taki rozwój, który zaspokajając potrzeby dzisiejsze, nie zagraża jednocześnie potrzebom przyszłych pokoleń. Rozwój zrównoważony to harmonijne współistnienie trzech aspektów życia: gospodarczego, społecznego i przyrodniczego.